U, V, W, X, Y, Z

Ashwagandha, officieel bekend als Withania somnifera, is een plant die al eeuwenlang wordt gebruikt binnen de ayurvedische traditie uit India. Binnen deze traditionele leer wordt ashwagandha aangeduid als een zogenoemde rasayana, een term die in de Ayurveda wordt gebruikt voor kruiden met een bijzondere culturele en historische betekenis.
De plant behoort tot de Magnoliophyta-familie en staat ook bekend onder de namen Indiase ginseng en winterkers. De wortel van de plant wordt traditioneel het meest toegepast.
De naam ashwagandha betekent letterlijk “paardengeur”, een verwijzing naar de karakteristieke, aardse geur van de verse wortel. In de Indiase cultuur wordt het kruid vaak symbolisch geassocieerd met kracht en vitaliteit, vergelijkbaar met die van een paard.

Brandnetel (Urtica dioica) is een kruidachtige plant die op veel plaatsen voorkomt en bekendstaat om haar prikkelende brandharen bij aanraking. Ondanks deze eigenschap wordt de plant al lange tijd gewaardeerd en toegepast binnen verschillende culturen. Brandnetel wordt onder andere gebruikt in culinaire bereidingen zoals soep en kruidenthee.
De plant komt van nature voor in grote delen van Europa, Azië en Afrika. De Latijnse naam Urtica dioica verwijst naar het stekende karakter van de plant. In historische en botanische bronnen wordt beschreven dat zowel de bladeren als de wortels traditioneel werden verzameld en verwerkt.
Binnen de kruidkundige traditie nemen zowel brandnetelblad als brandnetelwortel een vaste plaats in.

Gember is afkomstig van de wortel van de gemberplant (Zingiber officinale) en wordt wereldwijd gebruikt als specerij vanwege zijn karakteristieke smaak. De wortel bevat natuurlijke stoffen zoals gingerol, shogaol en zingiberene, die bijdragen aan de typische aroma’s en smaken van gember.
Gember is een veelzijdige plant die in keukens over de hele wereld wordt toegepast, zowel in verse als gedroogde vorm, en kan worden verwerkt in thee, kruidenmengsels of gerechten.

Cat’s claw (Uncaria tomentosa), ook wel kattenklauw genoemd, is een klimplant die van oorsprong voorkomt in het Amazonegebied van onder andere Brazilië en Peru. De plant groeit in het regenwoud en kan zich met behulp van karakteristieke, klauwvormige doornen aan bomen vasthechten. Deze doornen, die zich aan de basis van de bladeren bevinden, geven de plant haar naam en maken het mogelijk om tot grote hoogten te klimmen.
In het Peruaanse Amazonegebied heeft cat’s claw een bijzondere culturele betekenis en wordt de plant beschouwd als onderdeel van de traditionele plantenkennis. Vanwege haar herkomst en ecologische waarde behoort de soort in bepaalde regio’s tot beschermde planten.

De Gladde Iep (Ulmus rubra), ook bekend als slippery elm, is een loofboom die van nature voorkomt in de vochtige hooglanden in het oosten van Noord-Amerika. Aanvankelijk werd deze soort in 1753 nog aangezien voor de Ulmus americana, maar in 1793 werd vastgesteld dat het om een afzonderlijke soort ging, waarna de naam Ulmus rubra werd toegekend.
In Noord-Amerika kent de rode iep een lange geschiedenis van praktisch gebruik. De boom groeit snel en levert stevig hout dat goed bestand is tegen verrotting. De vezels van de boom werden traditioneel gebruikt voor het maken van draad, touw en andere toepassingen.

Valeriaan (Valeriana officinalis) is een plant met een lange gebruiksgeschiedenis in Europa. De plant komt nog steeds veel voor in Nederland en groeit bij voorkeur op luchtige, vochtige gronden. Vooral de wortels van de plant staan bekend om hun sterke en kenmerkende geur, die onder andere katten aantrekt.
Valeriaan werd al in vroegere tijden gebruikt binnen volksgebruiken en tradities. Zo werd het kruid door onze voorouders ingezet in rituelen en symbolische toepassingen, bijvoorbeeld om onheil af te weren. Bruidsparen droegen kransen van valeriaanbladeren en boeren gebruikten het kruid bij traditionele gebruiken op het land.