Kruiden

Kattensnor (Orthosiphon aristatus), ook bekend onder de naam Kumis Kutjing, is een plant die traditioneel wordt toegepast binnen verschillende Aziatische kruidentradities. De soort behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en komt van nature voor in tropische en subtropische gebieden, met name in Zuidoost-Azië, waaronder Maleisië en Java.
De plant groeit bij voorkeur op vochtige standplaatsen, zoals wetlands, langs rivieren en in moerassige gebieden. Kattensnor is vooral herkenbaar aan zijn witte tot lichtlila bloemen met opvallend lange, draadvormige meeldraden die tot circa drie centimeter lang kunnen worden. Deze uiterlijke kenmerken hebben geleid tot de Nederlandse benaming “kattensnor”.

De lange zonnedauw (Drosera longifolia) is een meerjarige vleesetende plant behorend tot de zonnedauwfamilie (Droseraceae).
De plant groeit tot een hoogte van 5-20 cm en vormt een rozet van bladeren. De bladeren hebben lange stelen en zijn opstaand, langwerpig tot lancetvormig, met de breedste punt boven het midden. Ze zijn bedekt met talloze rode, kleverige tentakels die klierweefsel bevatten. Deze tentakels vangen kleine insecten zoals Simuliidae. Zodra een insect de tentakels raakt, rolt het blad zich om het insect en scheidt verteringsenzymen af. De vrijgekomen voedingsstoffen, waaronder stikstof, worden door de plant geabsorbeerd.
De plant ontkiemt in het voorjaar en bloeit in juli en augustus met drie tot acht witte bloemen, die alleen bij zonneschijn opengaan.

Lavas, ook wel bekend als de maggiplant, is een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). De naam "maggiplant" verwijst naar de sterke geur, die doet denken aan het maggi-aroma. Het kruid is echter geen ingrediënt van het originele Maggi-recept.
Oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië en Iran, verspreidden de Romeinen lavas door heel Europa tijdens hun veroveringstochten. Tegenwoordig groeit de plant in grote delen van Europa en Noord-Amerika en komt ze incidenteel voor in het noorden van Thailand.

Lavendel (Lavandula) is een geslacht van aromatische dwergstruiken dat behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De planten zijn vooral geliefd vanwege hun kenmerkende paarse bloemen en aangename geur en worden veel aangeplant in tuinen, borders en lavendelvelden.
Een belangrijk gebruik van lavendel is de winning van lavendelolie uit de bloeiende toppen. Deze etherische olie wordt veel toegepast als geurstof in cosmetische producten zoals zeep, crèmes en parfums, en speelt daarnaast een rol binnen aromatische toepassingen.
Ook in de keuken vindt lavendel zijn weg. De bloemen worden, zowel vers als gedroogd, gebruikt als smaakmaker en maken onder andere deel uit van Provençaalse kruidenmengsels. Lavendel kan worden toegevoegd aan gerechten zoals kazen, groenten en zoete bereidingen.

Lievevrouwebedstro (Galium odoratum; synoniem: Asperula odorata) is een meerjarige, winterharde kruidachtige plant uit de sterbladigenfamilie (Rubiaceae). De plant groeit van nature in loofbossen en schaduwrijke gebieden en staat bekend om haar fijne geur, die vooral na het drogen duidelijker wordt.
De plant heeft een dunne, kruipende wortel met talrijke uitlopers. De rechtopstaande, vierkante stengel is teer, onvertakt en wordt doorgaans 10 tot 30 cm hoog. De bladeren staan in kransen van zes tot negen en zijn lancetvormig, 1 tot 4 cm lang. Botanisch gezien zijn slechts twee daarvan echte bladeren; de overige zijn steunblaadjes die qua vorm en functie overeenkomen en samen een stervormig geheel vormen.

Lijnzaad is een voedzaam zaad dat bekendstaat om zijn rijke samenstelling aan vetzuren en andere natuurlijke bestanddelen. Het bevat een hoog gehalte aan omega 3-vetzuren, waarvan circa 55% bestaat uit alfa-linoleenzuur (ALA). Daarnaast bestaat ongeveer 20% van het vetzuurprofiel uit omega 9 (oliezuur).
Naast vetzuren bevat lijnzaad ook lignanen (fytosterolen), evenals tocoferolen, carotenoïden en diverse mineralen. Deze combinatie maakt lijnzaad tot een waardevolle plantaardige voedingsbron.
Volgens het Voedingscentrum dragen omega 3-vetzuren bij aan het behoud van een normale hart- en bloedvatfunctie, wanneer zij worden geconsumeerd als onderdeel van een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon.

De lindeboom (Tilia) is inheems in de Benelux en staat bekend om zijn opmerkelijke levensduur, die gemakkelijk de 1000 jaar kan overstijgen. Deze majestueuze boom kan een hoogte bereiken van wel 20 tot 30 meter, afhankelijk van zijn groeicondities. De Latijnse benaming voor de lindeboom is Tilia.
Hoewel de lindeboom wijdverspreid is in Europa, komt hij niet voor in het meest noordelijke en zuidelijke deel van het continent. Buiten Europa wordt de linde ook in delen van Azië aangetroffen, maar in veel mindere mate.
De boom bloeit in de maanden juni en juli. De lindebloei produceert veel honing, van de bloemen kan men kruidenthee maken.

Longkruid behoort tot het geslacht Pulmonaria binnen de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae). De botanische naam is afgeleid van het Latijnse woord pulmo, wat “long” betekent. Deze naam verwijst naar de opvallende bladtekening van sommige soorten, zoals gevlekt longkruid, die vroeger werd vergeleken met het uiterlijk van menselijke longen.
Deze associatie speelde een belangrijke rol binnen de signatuurleer, een traditionele leer waarin men aannam dat het uiterlijk van een plant aanwijzingen gaf over haar toepassingsgebied. Op basis van deze gedachtegang werd longkruid in het verleden gebruikt bij aandoeningen die met de longen werden geassocieerd.

Maïshaar, ook wel maïsbaard genoemd, bestaat uit de fijne stempels van de maïsplant. In verse vorm zijn deze draden groen van kleur; na het drogen verkleuren ze naar donkerbruin tot zwart.

Maïshaar wordt traditioneel verwerkt in diverse kruiden- en voedingsbereidingen. Het wordt gewaardeerd om zijn milde karakter en wordt al lange tijd toegepast binnen verschillende traditionele toepassingen.

Mannetjesereprijs (Veronica officinalis) is een vaste plant die een dichte zode vormt en behoort tot de weegbreefamilie (Plantaginaceae). Van nature komt deze plant voor in Eurazië.
De plant bereikt een hoogte van 10-50 cm en heeft stengels die zich horizontaal verspreiden en vervolgens naar boven toe omhoog groeien. De stengels zijn gelijkmatig behaard. De bladeren, kortgesteeld, zijn elliptisch of omgekeerd eirond van vorm, met licht getande of gezaagde randen.
Mannetjesereprijs bloeit van mei tot augustus met lichtblauwe bloemen, die donker geaderd zijn en een grootte hebben van 6-8 mm. Er zijn ook varianten van de plant met donkerblauwe, roze of witte bloemen. De bloemen groeien in trossen.

De maretak (Viscum album) is een groenblijvende plant die behoort tot de sandelhoutfamilie (Santalaceae). De plant staat ook bekend onder namen als mistletoe, mistel en vogellijm. Van nature komt de maretak voor in Europa, Noordwest-Afrika en West- en Centraal-Azië. Het is een halfparasiet die groeit op verschillende soorten bomen en struiken, waarop hij water en mineralen onttrekt terwijl hij zelf aan fotosynthese doet.
Door de eeuwen heen is de maretak sterk verweven geraakt met legenden, rituelen en symboliek. Voor de druïden gold de maretak die op een eik groeide als heilig en werd deze geassocieerd met het nieuwe jaar, vruchtbaarheid en voorspoed. 

Mariadistel (Silybum marianum),  ook wel melkdistel genoemd, is een stekelige plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Van oorsprong komt de plant uit het Middellandse Zeegebied, maar hij groeit ook in gematigde streken zoals Nederland en België.
De plant is bekend om zijn opvallende, wit gevlekte bladeren en paarse bloemhoofden. De zaden van de mariadistel bevatten natuurlijke bestanddelen, waaronder silymarine, een groep bioactieve stoffen die tot de antioxidanten wordt gerekend. Vanwege deze samenstelling wordt mariadistel traditioneel verwerkt in diverse voedings- en kruidenproducten.

Mariadistel (Silybum marianum),  ook wel melkdistel genoemd, is een stekelige plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Van oorsprong komt de plant uit het Middellandse Zeegebied, maar hij groeit ook in gematigde streken zoals Nederland en België.
De plant is bekend om zijn opvallende, wit gevlekte bladeren en paarse bloemhoofden. De zaden van de mariadistel bevatten natuurlijke bestanddelen, waaronder silymarine, een groep bioactieve stoffen die tot de antioxidanten wordt gerekend. Vanwege deze samenstelling wordt mariadistel traditioneel verwerkt in diverse voedings- en kruidenproducten.

Mariadistel (Silybum marianum),  ook wel melkdistel genoemd, is een stekelige plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Van oorsprong komt de plant uit het Middellandse Zeegebied, maar hij groeit ook in gematigde streken zoals Nederland en België.
De plant is bekend om zijn opvallende, wit gevlekte bladeren en paarse bloemhoofden. De zaden van de mariadistel bevatten natuurlijke bestanddelen, waaronder silymarine, een groep bioactieve stoffen die tot de antioxidanten wordt gerekend. Vanwege deze samenstelling wordt mariadistel traditioneel verwerkt in diverse voedings- en kruidenproducten.

De tweestijlige meidoorn (Crataegus laevigata), is een doornige struik of kleine boom die van nature voorkomt in grote delen van Europa. In het voorjaar bloeit hij met witte bloemen, terwijl hij in de herfst donkerrode, bol- of eivormige bessen voortbrengt, ook wel “meelbessen” genoemd.
Bladeren, bloemen en bessen van de meidoorn bevatten van nature een rijke samenstelling van plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden, procyanidines, vitamine C, tannines en glycosiden. Vanwege deze samenstelling wordt meidoorn traditioneel verwerkt in verschillende kruidproducten en supplementen.

De tweestijlige meidoorn (Crataegus laevigata), is een doornige struik of kleine boom die van nature voorkomt in grote delen van Europa. In het voorjaar bloeit hij met witte bloemen, terwijl hij in de herfst donkerrode, bol- of eivormige bessen voortbrengt, ook wel “meelbessen” genoemd.
Bladeren, bloemen en bessen van de meidoorn bevatten van nature een rijke samenstelling van plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden, procyanidines, vitamine C, tannines en glycosiden. Vanwege deze samenstelling wordt meidoorn traditioneel verwerkt in verschillende kruidproducten en supplementen.

De tweestijlige meidoorn (Crataegus laevigata), is een doornige struik of kleine boom die van nature voorkomt in grote delen van Europa. In het voorjaar bloeit hij met witte bloemen, terwijl hij in de herfst donkerrode, bol- of eivormige bessen voortbrengt, ook wel “meelbessen” genoemd.
Bladeren, bloemen en bessen van de meidoorn bevatten van nature een rijke samenstelling van plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden, procyanidines, vitamine C, tannines en glycosiden. Vanwege deze samenstelling wordt meidoorn traditioneel verwerkt in verschillende kruidproducten en supplementen.

Moederkruid, ook bekend als feverfew, is een aromatische, meerjarige plant uit Zuidwest-Europa. Het heeft een lange geschiedenis in kruidengeneeskunde en wordt traditioneel gekweekt in kruidentuinen vanwege zijn aromatische bloemen en bladeren.
De plant bevat van nature diverse plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden en andere bioactieve componenten. Bloemen en bladeren worden verwerkt in kruidproducten en thee. Dankzij zijn rijke samenstelling is moederkruid een populair kruid voor gebruik in verschillende traditionele toepassingen en botanische collecties.

Monnikspeper (Vitex agnus castus L.), ook bekend als chaste tree berries, is een plant die van nature voorkomt in het Middellandse Zeegebied. De naam “monnikspeper” verwijst naar het historische gebruik door monniken, die het kruid gebruikten vanwege zijn veronderstelde effecten op de fysieke verlangens.
Tegenwoordig wordt monnikspeper veel toegepast in kruidenproducten en supplementen. De vruchten van de plant bevatten verschillende plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden en iridoïden, die het kruid zijn unieke eigenschappen geven. Monnikspeper is populair in de traditionele kruidenkunde en wordt gewaardeerd om zijn lange geschiedenis van gebruik.

Moringa oleifera, vaak de 'boom van het leven' genoemd, is een plant die van nature voorkomt in delen van Afrika en Azië. De bladeren van de moringaboom bevatten verschillende voedingsstoffen, zoals vitaminen, mineralen, eiwitten en antioxidanten.
In veel Aziatische en Afrikaanse culturen wordt moringa al eeuwenlang gebruikt als onderdeel van de dagelijkse voeding. De bladeren kunnen bijvoorbeeld worden verwerkt in maaltijden of als supplement worden gebruikt vanwege hun voedingswaarde.

Moringa oleifera, vaak de 'boom van het leven' genoemd, is een plant die van nature voorkomt in delen van Afrika en Azië. De bladeren van de moringaboom bevatten verschillende voedingsstoffen, zoals vitaminen, mineralen, eiwitten en antioxidanten.

In veel Aziatische en Afrikaanse culturen wordt moringa al eeuwenlang gebruikt als onderdeel van de dagelijkse voeding. De bladeren kunnen bijvoorbeeld worden verwerkt in maaltijden of als supplement worden gebruikt vanwege hun voedingswaarde.

De Ogentroost (Euphrasia officinalis) behoort tot de bremraapfamilie (Orobanchaceae) en gedijt voornamelijk in Frankrijk, met uitzondering van het Middellandse Zeegebied. Deze plant is ook te vinden in andere delen van Europa, zoals Duitsland, Oostenrijk en Schotland.
De Ogentroost is een eenjarige plant die doorgaans tussen de 10 en 25 cm hoog wordt en bedekt is met talrijke lange klierharen. Van mei tot september bloeit de plant met witte bloemen die vaak een lichtpaarse bovenlip en een gele vlek op de onderlip hebben.

De Juglans regia, ook bekend als walnoot, okkernoot of notelaar, behoort tot de okkernootfamilie (Juglandaceae). Deze soort staat ook bekend als gewone walnoot of Perzische walnoot, om verwarring met het geslacht Juglans te voorkomen. Andere soorten in het geslacht Juglans zijn onder meer de witte walnoot en de zwarte walnoot.
Deze bladverliezende boom kan een hoogte van wel 30 meter bereiken met een kroon die meer dan 10 meter breed kan worden. De bladeren zijn oneven geveerd en kunnen 25-40 cm lang worden, bestaande uit vijf tot negen deelblaadjes per samengesteld blad. De drie grootste deelblaadjes bevinden zich aan het einde van het blad en meten 10-18 cm lang en 6-8 cm breed. De deelblaadjes aan de basis van het blad zijn kleiner, meestal 5-8 cm lang.

Olijfbladeren komen van de wilde olijfboom (Olea europaea) en bevatten van nature antioxidanten. Deze bomen zijn oorspronkelijk inheems in West-Azië, Egypte en Syrië, en komen tegenwoordig ook voor in het Middellandse Zeegebied, Zuid-Amerika, het zuiden van de Verenigde Staten, Zuid-Australië en de tropen.

Al eeuwenlang worden olijfbladeren gebruikt in het Middellandse Zeegebied, bijvoorbeeld als thee. Ze bevatten verschillende plantenstoffen, waaronder oleuropeïne, secoiridoïden en flavonoïden. Olijfbladeren hebben een rijke geschiedenis in de traditionele keuken en volkskruidenkunde en worden vaak geassocieerd met de olijfboom, ook wel de 'boom des levens' genoemd.