P, Q, R, S, T

Glidkruid (Scutellaria) is een veelzijdig geslacht van zowel eenjarige als meerjarige planten, behorend tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het geslacht omvat ongeveer tweehonderd soorten, die allemaal gekenmerkt worden door hun kenmerkende, kelkvormige bloemen. Deze bloemen onderscheiden zich door duidelijk zichtbare boven- en onderlippen. De naam "Scutellaria" is afgeleid van het Latijnse woord "scutella", wat "klein schild" of "schoteltje" betekent, en verwijst naar de vorm van de bloemkelk.

Bitterhout, in Suriname bekend als kwasibita, is het kernhout van Quassia amara, een plantensoort uit het geslacht Quassia, behorend tot de hemelboomfamilie (Simaroubaceae). De plant is van oorsprong afkomstig uit tropisch Zuid-Amerika.
Quassia amara is een kleine, altijdgroene struik die voorkomt in onder andere de Guyana’s, noordelijk Brazilië en Venezuela. De plant groeit voornamelijk in de onderlaag van het regenwoud. Opvallend zijn de felrode bloemen, die voornamelijk door kolibries worden bestoven. Vanwege deze decoratieve bloemen wordt de plant ook buiten haar natuurlijke leefgebied aangeplant als sierplant.

Bonenkruid (Satureja), ook bekend als winter- of zomerbonenkruid, behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae of Labiatae). De wetenschappelijke naam is afgeleid van het Latijnse woord sater.
Historische en culturele context
Tijdens de Romeinse tijd werd bonenkruid vaak gebruikt in rituelen en culturele gebruiken. Het werd verwerkt in kransen en sieraden en kwam voor in traditionele gerechten. In historische bronnen wordt beschreven dat het een belangrijke rol speelde in de Romeinse keuken.
Culinaire toepassing
Bonenkruid wordt traditioneel gebruikt als smaakmaker in een verscheidenheid aan gerechten. In de oudheid werd het verwerkt in sauzen voor vis en vlees, vullingen voor kalfsvlees, en in worsten of varkenspasteien. 

Het geslacht Braam (Rubus) behoort tot de rozenfamilie en telt wereldwijd meer dan 1400 soorten. In Nederland en België groeien er meer dan 200 van deze soorten.
Bramen worden voornamelijk gewaardeerd vanwege hun vruchten, die variëren in kleur van rood tot donkerblauw. Ze hebben een zoete smaak en kunnen zowel vers worden gegeten als verwerkt tot bijvoorbeeld jam.
De bladeren van de braam kunnen worden gebruikt om kruidenthee te maken. Na het plukken moeten de bladeren op een droge en luchtige plek worden gedroogd, waarna ze gebruikt kunnen worden om thee van te zetten.

Echte guldenroede (Solidago virgaurea), ook bekend als goldenrod, is een inheemse plant die van oudsher voorkomt in Europa en Azië. De plant valt op door haar goudgele bloei en was vroeger een vertrouwd onderdeel van de traditionele Hollandse kruidentuin.
Historisch gezien werden de bloemen van guldenroede op grote schaal geoogst, gedroogd en vermalen. Deze werden onder andere gebruikt als natuurlijke grondstof voor het maken van gele kleurstoffen. De plant wordt vaak genoemd in historische en botanische bronnen vanwege haar opvallende verschijning en brede toepassing binnen ambachtelijke en culturele tradities.

Tegenwoordig wordt echte guldenroede vooral gewaardeerd om haar botanische kenmerken en haar rol binnen de Europese plantenhistorie.

De Kaapse geranium (Pelargonium sidoides), lokaal bekend als “umckaloabo”, is een inheemse geraniumsoort uit Zuid-Afrika. De plant groeit in het wild tussen hoog gras en aromatische bloembedden op de hellingen van de Kaapse kust en in de graslanden van Lesotho.
De Kaapse geranium heeft zachte, fluwelen grijsgroene bladeren en diep magentakleurige bloemen. De wortelstokken van de plant zijn donkerrood wanneer ze gedroogd en vermalen worden.

De lindeboom (Tilia) is inheems in de Benelux en staat bekend om zijn opmerkelijke levensduur, die gemakkelijk de 1000 jaar kan overstijgen. Deze majestueuze boom kan een hoogte bereiken van wel 20 tot 30 meter, afhankelijk van zijn groeicondities. De Latijnse benaming voor de lindeboom is Tilia.
Hoewel de lindeboom wijdverspreid is in Europa, komt hij niet voor in het meest noordelijke en zuidelijke deel van het continent. Buiten Europa wordt de linde ook in delen van Azië aangetroffen, maar in veel mindere mate.
De boom bloeit in de maanden juni en juli. De lindebloei produceert veel honing, van de bloemen kan men kruidenthee maken.

Longkruid behoort tot het geslacht Pulmonaria binnen de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae). De botanische naam is afgeleid van het Latijnse woord pulmo, wat “long” betekent. Deze naam verwijst naar de opvallende bladtekening van sommige soorten, zoals gevlekt longkruid, die vroeger werd vergeleken met het uiterlijk van menselijke longen.
Deze associatie speelde een belangrijke rol binnen de signatuurleer, een traditionele leer waarin men aannam dat het uiterlijk van een plant aanwijzingen gaf over haar toepassingsgebied. Op basis van deze gedachtegang werd longkruid in het verleden gebruikt bij aandoeningen die met de longen werden geassocieerd.

Mariadistel (Silybum marianum),  ook wel melkdistel genoemd, is een stekelige plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Van oorsprong komt de plant uit het Middellandse Zeegebied, maar hij groeit ook in gematigde streken zoals Nederland en België.
De plant is bekend om zijn opvallende, wit gevlekte bladeren en paarse bloemhoofden. De zaden van de mariadistel bevatten natuurlijke bestanddelen, waaronder silymarine, een groep bioactieve stoffen die tot de antioxidanten wordt gerekend. Vanwege deze samenstelling wordt mariadistel traditioneel verwerkt in diverse voedings- en kruidenproducten.

Moederkruid, ook bekend als feverfew, is een aromatische, meerjarige plant uit Zuidwest-Europa. Het heeft een lange geschiedenis in kruidengeneeskunde en wordt traditioneel gekweekt in kruidentuinen vanwege zijn aromatische bloemen en bladeren.
De plant bevat van nature diverse plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden en andere bioactieve componenten. Bloemen en bladeren worden verwerkt in kruidproducten en thee. Dankzij zijn rijke samenstelling is moederkruid een populair kruid voor gebruik in verschillende traditionele toepassingen en botanische collecties.

Paardenbloem (Taraxacum officinale) is een plant die al eeuwenlang wordt gebruikt in verschillende culturen. Zowel de wortel als de bovengrondse delen van de plant worden toegepast en staan bekend om hun veelzijdige gebruiksmogelijkheden.
De jonge bladeren van de paardenbloem worden traditioneel gebruikt in gerechten, zoals salades, vooral in het voorjaar. De gele bloemen kunnen worden gebruikt als decoratie en zijn ook geschikt om te drogen en te verwerken tot kruidenthee.
Paardenbloemen bevatten van nature verschillende plantenstoffen, waaronder bitterstoffen, flavonoïden en vetzuren. Daarnaast zijn ze een bron van vitaminen, zoals B-vitaminen en vitamine C, en bevatten ze mineralen zoals calcium, magnesium, zink en mangaan. 

Paardenbloem (Taraxacum officinale) is een plant die al eeuwenlang wordt gebruikt in verschillende culturen. Zowel de wortel als de bovengrondse delen van de plant worden toegepast en staan bekend om hun veelzijdige gebruiksmogelijkheden.
De jonge bladeren van de paardenbloem worden traditioneel gebruikt in gerechten, zoals salades, vooral in het voorjaar. De gele bloemen kunnen worden gebruikt als decoratie en zijn ook geschikt om te drogen en te verwerken tot kruidenthee.
Paardenbloemen bevatten van nature verschillende plantenstoffen, waaronder bitterstoffen, flavonoïden en vetzuren. Daarnaast zijn ze een bron van vitaminen, zoals B-vitaminen en vitamine C, en bevatten ze mineralen zoals calcium, magnesium, zink en mangaan. 

De papaja (Carica papaya) behoort tot de familie Caricaceae en wordt geïmporteerd naar België en Nederland vanuit Midden-Amerika, Azië, Midden- en Zuid-Afrika. Recentelijk wordt de papaja ook in Nederland in kassen geteeld, waarbij speciale aarde nodig is. Deze vrucht is het hele jaar door verkrijgbaar, zonder noemenswaardige seizoensinvloeden.
De papaja groeit aan de stam van een meloenboom en wordt daarom ook wel "boommeloen" genoemd. De oorsprong van de papajaboom ligt in Mexico. Deze boom kan tot wel zes meter hoog worden, met een holle stam en grote, vingervormige bladeren. Er bestaan diverse ondersoorten van de papaja.

Passiebloem (Passiflora incarnata) is een plant die van oorsprong voorkomt in Midden- en Noord-Amerika. Verschillende delen van de plant worden al lange tijd gebruikt binnen diverse culturen. Tegenwoordig komt de passiebloem ook in andere delen van de wereld voor.
De opvallende bloemen van Passiflora incarnata zijn eetbaar en worden gewaardeerd om hun bijzondere uiterlijk. In de herfst vormt de plant vruchten en ook de bladeren zijn eetbaar. Deze bladeren bevatten van nature verschillende plantenstoffen, waaronder tannines, flavanolen, saponinen en choline, evenals mineralen zoals magnesium.
Binnen de kruidencultuur wordt passiebloem traditioneel toegepast en vaak verwerkt in kruidentheeën of andere kruidenbereidingen.

Pau d’arco (Tabebuia avellanedae) is een boom die van nature voorkomt in het Amazonegebied. Voor traditionele toepassingen wordt met name de binnenste laag van de schors gebruikt. Deze schors heeft een lange geschiedenis binnen verschillende culturen in Zuid-Amerika.
De schors van pau d’arco bevat van nature diverse plantenstoffen, waaronder flavonoïden en quinonen. In de bast zijn meer dan twintig verschillende quinonverbindingen geïdentificeerd, waaronder lapachol en beta-lapachone. Deze stoffen dragen bij aan de kenmerkende samenstelling van pau d’arco.

Pau d’arco wordt traditioneel verwerkt tot thee of andere kruidenbereidingen en wordt gewaardeerd vanwege zijn natuurlijke oorsprong en rijke plantenprofiel.

Peterselie (Petroselinum crispum) is een tweejarige, winterharde kruidachtige plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). Het kruid wordt veel gebruikt in de Europese, Amerikaanse en Midden-Oosterse keuken vanwege zijn frisse, aromatische smaak.
In de oudheid had peterselie een symbolische betekenis. Bij de oude Grieken stond het kruid symbool voor vreugde en werd het veelvuldig toegepast in rituelen en tradities. De Romeinen verspreidden het gebruik van peterselie verder door West-Europa. In de Middeleeuwen werd peterselie zowel als kruid als groente gegeten en verbouwd, onder andere in de tuinen van Karel de Grote.

Propolis is een natuurlijke, bruinrode substantie die door honingbijen wordt geproduceerd. Binnen de bijenkast gebruiken bijen propolis als bouw- en afdichtingsmateriaal, onder andere om openingen te dichten en de structuur van de korf te verstevigen.
Honingbijen verzamelen propolis vanaf de zomer op warme dagen door harsen te verzamelen van knoppen en bladeren van bomen en andere planten. Deze harsen worden vermengd met bijenwas en bewerkt met speeksel en de pootjes van de bij, waardoor propolis ontstaat.
Propolis bestaat uit een combinatie van plantaardige harsen, bijenwas, etherische oliën en stuifmeel, met daarnaast kleine hoeveelheden vitaminen en mineralen. De samenstelling kan variëren afhankelijk van de planten in de omgeving van de bijenkast.

Rozemarijn (Rosmarinus officinalis L.) is een geurige, compacte struik uit de familie van de lipbloemigen (Lamiaceae). Het kruid komt oorspronkelijk uit de mediterrane regio en staat bekend om zijn aromatische bladeren en lavendelblauwe bloemen die in de lente verschijnen.
De naam “rozemarijn” is afgeleid van het Latijn: ros betekent “dauw” en marinus betekent “zee”, samen “dauw van de zee”. Rozemarijn wordt al eeuwenlang gewaardeerd in diverse culturen, van de oude Grieken tot de Romeinen, en wordt toegepast in culinaire gerechten en kruidenthee.

Rheum officinale, ook wel bekend als Chinese rabarber of Russische rabarber, behoort tot de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De plant komt van nature voor in bergachtige gebieden van West- en Noordwest-China, India, Tibet, Rusland en Turkije, op hoogtes tussen 1200 en 4000 meter. Rheum officinale kan een hoogte bereiken van 1,5 tot 2 meter.
De stengels van de plant worden vaak gebruikt als voedsel, terwijl de bladeren oxaalzuur bevatten en daardoor niet geschikt zijn voor consumptie.

Echte salie (Salvia officinalis L.) is een bekend kruid dat al eeuwenlang wordt gebruikt, van China tot het oude Rome. Aan de paarse bloemetjes werden vroeger zelfs symbolische en magische eigenschappen toegeschreven.
Salie behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en wordt gewaardeerd vanwege zijn aromatische bladeren en karakteristieke geur. Het kruid bevat van nature verschillende plantenstoffen, waaronder antioxidanten, die bijdragen aan de karakteristieke eigenschappen van salie.
Salie wordt traditioneel gebruikt in culinaire toepassingen, zoals in sauzen, vleesgerechten en kruidenthee. De bladeren kunnen vers of gedroogd worden verwerkt en zijn ook populair in aromatische oliën en kruidenmengsels.

Schapenzuring (Rumex acetosa) is een meerjarige plant die deel uitmaakt van de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). Deze veelzijdige plant wordt 10 tot 60 cm hoog en verspreidt zich via talloze lange, ondergrondse uitlopers.
De bladeren, die een lengte van 3 tot 7 cm bereiken, hebben een kenmerkende spiesvorm en variëren van omgekeerd-eirond tot smal lijnvormig. Van mei tot diep in de herfst siert schapenzuring zichzelf met pluimen die meestal een groenige tint hebben, soms met een lichtrode gloed. Bij bepaalde exemplaren kunnen de pluimen zelfs donkerrood kleuren, wat zorgt voor een opvallend contrast in het landschap.

Tijm is een kruid dat zowel in de keuken als in traditionele toepassingen wordt gewaardeerd. Het is herkenbaar aan zijn kenmerkende aroma en kan worden gebruikt in thee, kruidenmengsels, siropen of als smaakmaker in gerechten.
Tijm groeit van nature in Europa, Azië en Afrika en vormt winterharde struiken van ongeveer 40 centimeter hoog. Het kruid groeit goed op droge en steenachtige gronden. Zowel de bladeren als de bloemen van tijm bevatten verschillende plantenstoffen, waaronder etherische oliën en flavonoïden.
Al in de oudheid werd tijm gebruikt door Grieken en Romeinen, vooral vanwege het aroma en culinaire toepassingen. Tegenwoordig wordt tijm nog steeds gewaardeerd om zijn geur en smaak.

De vlier (Sambucus nigra L.) is een inheemse boom of struik die wijdverspreid voorkomt in Nederland. De plant groeit op uiteenlopende locaties, zoals langs wegen, in bosranden en in tuinen.
Aan het einde van mei bloeit de vlier met grote schermen van kleine, roomwitte bloemen die een zoete, bloemige geur verspreiden. Deze bloesems worden traditioneel gebruikt voor het maken van onder andere vlierbloesemlikeur, -siroop en pannenkoekjes.
De bloemen bevatten verschillende natuurlijke plantenstoffen, waaronder flavonoïden zoals rutine, quercetine en astragaline. Daarnaast zijn er onder andere tannines (looistoffen), triterpenen, vetzuren en etherische olie in de bloesems aanwezig.

De grote weegbree (Plantago major) is een plant die behoort tot de weegbreefamilie (Plantaginaceae) en varieert in grootte van 10 tot 50 cm. Het vormt een dicht bladrozet dat goed bestand is tegen betreding, waardoor het vaak wordt beschouwd als onkruid. Deze plantensoort komt veel voor in tuinen, langs wegen en paden, en wordt soms spottend het "voetspoor van de blanken" genoemd. Niettemin is er een gekweekte variëteit bekend als Plantago major 'Rosularis'.